Kennis

Op deze pagina vind je inhoudelijke informatie over voeding en verwijzingen naar nuttige websites:

DE WAARHEID OVER SUIKERS EN ZOETSTOFFEN IN DECEMBER

Er wordt veel gezegd over suikers en zoetstoffen. Maar wat is nu eigenlijk waar en welke informatie klopt? Hieronder staan vier stellingen met de waarheid over suikers en zoetstoffen.

Is light-frisdrank slecht voor je tanden?Fruitsuikers in een appel zijn gezonder dan toegevoegde suikers.
Niet waar.
Suikers uit fruit zijn niet gezonder dan suikers uit snoep of koek.
Het lichaam maakt geen onderscheid tussen van nature aanwezige suikers uit fruit of toegevoegde suikers. Maar fruit is natuurlijk wel veel gezonder dan snoep! Zo bevat fruit veel vezels. Vezels houden de bloedsuikerspiegel in het bloed in balans waardoor je minder behoefte krijgt om te gaan ‘snacken’. Ook bevat fruit diverse voedingsstoffen en vitamines die onmisbaar zijn voor je gezondheid!

De zoetstof aspartaam (E951) is slecht voor mijn gezondheid.
Niet waar. Aspartaam is een veilige zoetstof zolang het gebruik onder de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) blijft. De zoetstof aspartaam (E951) valt in het lichaam uiteen in 2 lichaamseigen stoffen: aminozuren en methanol. Je lever verwerkt deze stoffen op precies dezelfde manier als de aminozuren en methanol uit bijvoorbeeld appelsap. Alle zoetstoffen hebben een E-nummer. Dat betekent dat ze veilig zijn bevonden door de Europese voedselveiligheidsorganisatie EFSA en dat je er nooit te veel van binnen kunt krijgen mits je onder de aanvaardbare dagelijkse inname blijft.

Snelle suikers zorgen voor een snelle dip.
Waar
. Snelle suikers, oftewel snelle koolhydraten, zorgen voor een snelle dip in je energie doordat de bloedsuikerspiegel snel piekt en dan weer sterk daalt.
Snelle suikers/koolhydraten vind je in snoep, koek, witbrood of witte-rijst en pasta. Maar ook in frisdrank, zoet beleg en chips. Je kunt beter kiezen voor producten met meervoudige koolhydraten. Meervoudige koolhydraten vind je in volkorenbrood, zilvervliesrijst, peulvruchten en in groente en fruit.

Suikers en zoetstoffen verhogen de kans op tandcariës (gaatjes).
Waar. Tandcariës (gaatjes) ontstaan doordat bacteriën in de mond elke keer als je iets eet of drinkt, suikers en zoetstoffen uit de voeding omzetten in zuur. Het zuur zorgt voor de aantasting van je glazuur( tanderosie), wat de kans op tandcariës kan verhogen. Om je tanden te beschermen kun je beter niet te veel suiker nuttigen en niet meer dan 7 keer op een dag iets eten of drinken.

Het artikel als PDF: 8. De waarheid over suiker en zoetstoffen

 

DE WAARHEID OVER DE FEESTDAGEN IN NOVEMBER

Een balansdag is een goede manier om op gewicht te blijven als ik teveel heb gegeten(tijdens de feestdagen)

Niet waar. Op een balansdag compenseer je uiteindelijk nooit zoveel calorieën in verhouding met het teveel aan calorieën die je tijdens de feestdagen gegeten hebt. Ook is het onmogelijk om met het beperkte aantal calorieën op een balansdag je lichaam te voorzien in je dagelijkse behoefte aan allerlei belangrijke voedingsstoffen. Ook is het heel gemakkelijk om de balansdag voor je uit te schuiven. Uiteindelijk komt er dan niets van en zo kun je ongemerkt na verloop van tijd wat zwaarder worden. Nog een valkuil van een balansdag houden is dat je gaat crashen door op een balansdag onder je dagelijkste behoefte aan energie te eten. De ene dag eet je te veel eten en de andere dag weer te weinig! Dat is alleen maar nadelig voor je gezondheid. Je stofwisseling raakt daardoor van slag wat uiteindelijk leidt tot meer gewichtstoename.

 

Ik denk dat de feestdagen ongezellig zijn als ik al het december lekkers moet laten staan.

Niet waar. Veel mensen denken bij de feestdagen aan veel en lekker eten. Ook liggen de winkels vol met allerlei lekkers en zijn er veel verleidingen! Echter is het goed om te bedenken dat er veel gezonde recepten zijn die je kunt maken en eten voor de feestdagen in plaats van dat je ongezonde en vette producten eet( zie link onderaan de pagina) Zo geniet je evengoed van het eten en ervaar je er gezelligheid van, maar dan op een gezonde manier!

 

Als ik pepernoten ga bakken kan ik dat het beste met (plantaardige)margarine doen.

Waar. In margarine zit minder verzadigd vet en meer vitamine D! Verzadigd vet kan ongunstige effecten hebben op je gezondheid. Het verhoogt het LDL-cholesterol (slechte cholesterol), wat niet goed is voor de bloedvaten. Vanuit het voedingscentrum wordt aangeraden om te zorgen dat niet meer dan 10% van de calorieën die je op een dag nodig hebt van verzadigd vet komt. Daar zit je bij roomboter al heel snel aan dus daarom heeft margarine de voorkeur! Als je kiest voor plantaardige margarine help je het milieu ook nog een handje!

 

Tijdens de december maand kun je extra kilo’s niet voorkomen…

Niet waar. Tijdens de feestdagen liggen de extra kilo’s op de loer, maar dat hoeft niet te betekenen dat je ook daadwerkelijk aan hoeft te komen! Er zijn veel manieren om tijdens de feestdagen tóch op gewicht te blijven. Zo is het belangrijk om goed naar je lichaam te luisteren en jezelf niet te ‘overeten’ als je vol zit! Ook is het verstandig om kleine porties op te scheppen en daarbij kunnen kleinere borden of schaaltjes ook helpen! Probeer verder je dagelijks eet-ritme van ontbijt, lunch en avondeten aan te houden. Dat voorkomt dat je tussendoor veel trek krijgt en gaat snaaien!

Gezond bezig tijdens de feestdagen: https://www.voedingscentrum.nl/nl/thema-s/gezonde-feestdagen.aspx

 

Het artikel als PDF: 7. De waarheid over de feestdagen

 

DE WAARHEID OVER BROOD IN OKTOBER

Volkorenbrood en bruinbrood zijn voedzame graanproducten en zijn een belangrijk onderdeel van de Schijf van vijf. Brood is een bron van koolhydraten en jodium. Volkoren- en bruinbrood verminderen het risico op bepaalde ziekten. Vooral volkorenbrood bevat veel voedingsvezels, vitamines en mineralen die belangrijk zijn voor het lichaam.  Maar, niet alles wat je hoort of leest over vetten is ‘de’ waarheid. Hoe weet je nu wat waar is en wat niet? Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Hoe donkerder het brood, hoe gezonder denk ik…

Niet waar. Donkerbruin brood is niet automatisch de gezondste keus.  De bruine kleur zegt niet altijd iets over de gezondheid van het brood. Vezelrijke broodsoorten zoals volkorenbrood, roggebrood en bruinbrood zijn donkerder van kleur dan minder vezelrijke broodsoorten zoals witbrood. Soms wordt brood donkerder gemaakt met gebrande mout. Zo kan brood dat is gebakken met witte bloem, er donker uitzien, ook al ontbreken daarin de vezels en voedingstoffen die wel in volkorenbrood zitten. Hoe donkerder, hoe gezonder het brood gaat dus niet op. Is verzadigd vet slecht voor je?

 

Koolhydraten zijn volgens mij slecht voor je…

Niet waar. Niet waar. Soms suggereren media dat koolhydraten slecht zijn voor je gezondheid, maar dat is niet zo. Koolhydraten geven je energie om te denken, praten, bewegen, enzovoorts. Vooral voor de hersenen en rode bloedcellen zijn ze belangrijk. De hersenen kunnen zelfs niet zonder glucose, een soort koolhydraat. Als je te weinig koolhydraten binnenkrijgt, dan gebruikt het lichaam spiereiwit als energiebron. Aan volwassenen adviseert de Gezondheidsraad om 40 tot 70% van alle calorieën uit koolhydraten te halen. Voor kinderen gelden iets andere getallen.

 

Ik denk dat ik voldoende vezels binnenkrijg als ik elke dag volkorenbrood eet…

Niet waar. Om genoeg vezels binnen te krijgen, moet je ook andere vezelrijke voedingsmiddelen eten, zoals groente, fruit en aardappelen, volkoren pasta, zilvervliesrijst of peulvruchten. Krijg ik voldoende vezels binnen als ik volkorenbrood eet?De aanbeveling is om elke dag 30 tot 40 gram vezels binnen te krijgen. Een volkoren boterham bevat zo’n 2,3 gram vezels, een bruine boterham zo’n 1,7 gram. Met het eten van 4 tot 8 sneetjes bruin- of volkorenbrood krijg je dus een deel van de dagelijkse behoefte aan vezels binnen. De rest van de aanbevolen hoeveelheid vezels moet je halen uit andere voedingsmiddelen. Het advies voor een volwassenen is dan ook om naast volkorenbrood tenminste 250 gram groente te eten, 2 stuks fruit, en voldoende peulvruchten, aardappelen of graanproducten zoals zilvervliesrijst en volkorenpasta.

Het artikel als PDF: 6. De waarheid over brood artikel

 

 

DE WAARHEID OVER VETTEN IN SEPTEMBER

Vet is een bouwstof en brandstof voor ons lichaam en levert vitamines A, D en E. Vet is een best complexe stof. Het bestaat uit verzadigd en onverzadigd vet. En in elk product zitten deze vetten in andere hoeveelheden. Maar, niet alles wat je hoort of leest over vetten is ‘de’ waarheid. Hoe weet je nu wat waar is en wat niet? Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Ik denk dat verzadigd vet goed voor je is…

Niet waar. Is verzadigd vet slecht voor je?In onderzoeken is aangetoond dat het eten van veel verzadigd vet het slechte cholesterolgehalte in het bloed (LDL) verhoogt. Een te hoog cholesterolgehalte kan de kans op hart- en vaatziekten vergroten.

Verzadigd vet komt voor in dierlijke en plantaardige producten. Dierlijke producten, zoals vlees, melkproducten en kaas, bevatten meestal meer verzadigd vet dan plantaardige producten, zoals olie en noten. Verzadigd vet komt daarnaast voor in pakjes harde margarine en bak- en braadvet in een wikkel. Veel voedingsmiddelen bevatten ook verzadigd vet zonder dat het meteen zichtbaar is. Het vet is als het ware in het product ‘verborgen’. Het gaat dan bijvoorbeeld om koek, gebak, snacks en zoutjes. Kies dus voor vloeibaar vet in plaats van hard vet.

 

Kokosolie is gezonder dan zonnebloemolie denk ik…

Niet waar. Kokosolie of kokosvet is dan wel vloeibaar maar niet gezonder dan andere olies, zoals zonnebloemolie. Is kokosolie gezonder dan zonnebloemolie?. Het staat vast dat kokosvet erg veel verzadigd vet bevat, meer dan zonnebloemolie of olijfolie. Kokosolie is dus een uitzondering. Een beetje kokosvet kan geen kwaad, maar liever niet te veel. Let op: oliën bevatten geen vitamine A en D. Aan vloeibare margarine en bak- en braadvet is wel vitamine A en D toegevoegd. Oplossing: varieer bij het bereiden van de warme maaltijd tussen olie en vloeibare margarine of vloeibaar bak- en braadvet.

 

Het is niet nodig om mijn brood met halvarine te besmeren…

Niet waar. Vetten heb je nodig. Halvarine levert goede (onverzadigde) vetten en onmisbare voedingsstoffen, zoals essentiële vetzuren en bepaalde vitamines. Waarom is het advies om mijn brood te besmeren?Om voldoende vitamine A en D binnen te krijgen, heeft iedereen een bepaalde hoeveelheid halvarine, margarine en/of vloeibare  bak- en braadproducten nodig. Het blijkt dat de aanbevolen hoeveelheden vitamine A en D moeilijk te halen zijn als je geen halvarine of margarine op je brood smeert. Daarom het advies om het brood te besmeren met halvarine of margarine. Een man tussen de 19-50 jaar heeft 65 gram vet per dag nodig en een vrouw tussen de 19-50 jaar 40 gram vet per dag. Voor een vrouw is dit bijvoorbeeld het besmeren van 4 – 5 boterhammen plus 1 eetlepel om eten mee te bereiden.

 

Het artikel als PDF: 5. De waarheid over vetten artikel

 

 

 

DE WAARHEID OVER ZUIVEL IN AUGUSTUS

Melk, yoghurt, kwark en kaas, ze zijn populair in Nederland. Zuivel is veelzijdig en kun je heel goed combineren: yoghurt smaakt lekker met fruit, of met een handje noten. Bij het ontbijt kun je er volkoren ontbijtgranen bij nemen. En wat dacht je van een broodje kaas met tuinkers of komkommer, hüttenkäse met reepjes paprika en peper, mozzarella met tomaat en basilicum? Maar, niet alles wat je hoort of leest over groente en fruit is ‘de’ waarheid. Hoe weet je nu wat waar is en wat niet? Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Volgens mij is melk helemaal niet zo gezond…

Niet waar. Melk en melkproducten leveren veel goede voedingsstoffen. Met je dagelijkse portie zuivel verklein je het risico op darmkanker. Melkproducten bevatten verder eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je minder verzadigde vetten binnen. Een volwassene tussen de 19-50 jaar heeft 2-3 porties zuivel van 150 ml per dag nodig en 40 gram kaas. Dit is bijvoorbeeld: 2 glazen karnemelk en een schaaltje yoghurt en 2 boterhammen met kaas. Neem niet meer, dan belast je het milieu niet onnodig.

 

Als ik geen melkproducten kan verdragen of ik wil geen zuivelproducten eten, dan kan ik het niet zomaar weglaten uit mijn voeding…

Waar. Voor een kleine groep mensen kan het drinken van melk klachten veroorzaken. Het gaat hierbij om mensen met koemelkallergie en lactose-intolerantie. Om te voorkomen dan je onvoldoende calcium, vitamine B2 en B12 binnenkrijgt kun je kiezen voor plantaardige eiwitdranken op basis van soja die verrijkt zijn met calcium en vitamine B12. Een diëtiste kan hierbij adviseren.

 

Ik denk dat magere vruchtenyoghurt minder calorieën bevat dan volle yoghurt…

Niet waar. Volle yoghurt bevat juist minder calorieën dan magere yoghurt met vruchten uit een pak of beker. Dit komt omdat er veel toegevoegde suikers in magere yoghurt met vruchten zit. De termen vol en mager zeggen dus alleen iets over hoe vet de yoghurt is en niet hoeveel calorieën het bevat. Naast termen vol en mager is het daarom ook zinvol om bij zuivel te kijken naar het aantal kilocalorieën per 100 gram. Bij magere yoghurt met vruchten komen de calorieën vooral van de toegevoegde (vruchten)suikers en veel minder uit fruit en zuivel.

  • Hoe groot is jouw voedselafdruk?                Voedselafdruk

Het artikel als PDF: 4. De waarheid over zuivel artikel

 

 

DE WAARHEID OVER GROENTE EN FRUIT IN JULI

Groente en fruit hebben een gezonde uitstraling en dat is niet voor niks! Eet je er genoeg van, dan verlagen ze het risico op hart- en vaatziekten, darmkanker en diabetes type 2. Groene asperges, paarse aubergine, gele bananen, blauwe bessen: groente en fruit geven onze maaltijden kleur. Elke soort heeft unieke kwaliteiten en smaak. Ze zijn allemaal super. Maar, niet alles wat je hoort of leest over groente en fruit is ‘de’ waarheid. Hoe weet je nou wat waar is en wat niet? Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Als je weinig groente eet, dan neem je gewoon wat meer fruit…

Niet waar. Groente en fruit kunnen elkaar niet vervangen: groente en fruit bevatten verschillende voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen. Ook zitten er in groente andere hoeveelheden voedingsstoffen dan in fruit. Omdat groente en fruit verschillen in voedingsstoffen adviseren wij om dagelijks zowel 250 gram groenten als 2 porties (200 gram) fruit te eten. Belangrijk is om ook binnen groenten en fruit te variëren, zo krijg je zo veel mogelijk verschillende voedingsstoffen binnen.

 

Ik denk dat in groente uit blik of uit de diepvries evenveel vitamines zitten…

Waar. Groente en fruit uit blik of pot en diepvriesgroente bevatten evenveel voedingsstoffen als onbewerkte groente en vers fruit. Maar: aan groente uit blik of de diepvries kan wel zout en/of suiker zijn toegevoegd. Groente à la crème uit een pakje of pot staat niet in de Schijf van Vijf, omdat er meer vet en zout in zit dan in gekookte groente. En: als je fruit uit blik of pot koopt, let er dan op of het fruit ‘op siroop’ is. Dit betekent dat ze drijven in een mengsel van water en suiker, waardoor ze minder gezond zijn dan vers fruit. Deze varianten staan niet in de Schijf van Vijf.

 

Je moet een appel schillen vanwege de bestrijdingsmiddelen toch?

Niet waar. Juist het niet eten van groente en fruit geeft gezondheidsrisico’s. De risico’s van de resten van bestrijdingsmiddelen die op fruit worden gevonden zijn verwaarloosbaar klein, als ze al gevonden worden. Bovendien kun je niet alle bestrijdingsmiddelen verwijderen door te schillen, omdat sommige middelen door de schil heen trekken. Ook belangrijk: er zitten goede voedingsstoffen in de schil, zoals vezels, die je weggooit als je je fruit schilt. Was wel je fruit en groente goed, daarmee verwijder je vuil en stof.

Ontdek hoeveel groente jij eet: Hoeveel groente eet jij op een dag?

Download de ‘Groente-deurhanger’: Groente-deurhanger

Geef kleur aan je lunch: – Filmpje: Geef kleur aan je lunch

Het artikel als PDF: 3. De waarheid over groente en fruit artikel

 

 

DE WAARHEID OVER VOCHT IN JUNI

Vocht is belangrijk bij de opname van voedingsstoffen in de darm, het transport van voedings- en afvalstoffen in het lichaam, en het regelen van de lichaamstemperatuur. Vocht zit in eten en drinken. Het meeste vocht krijgen we binnen via drinken. Een volwassene heeft gemiddeld 1,5 tot 2 liter per dag aan vocht nodig in de vorm van dranken. Maar extra suiker? Dat niet, daarom adviseren wij dorstlessers zonder calorieën: water, koffie en thee. 

Niet alles wat je hoort of leest over vocht is ‘de’ waarheid. Maar hoe weet je nou wat waar is en wat niet? Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Van koffie droog je uit volgens mij…

Niet waar. Het lichaam verliest niet meer vocht door het drinken van koffie. Cafeïne zorgt er alleen voor dat het vocht het lichaam sneller verlaat, doordat het de nieren stimuleert. Als je te veel koffie of andere cafeïnerijke producten drinkt (zoals energiedrankjes), kun je klachten krijgen als slapeloosheid, angstgevoelens of rusteloosheid. Gezonde volwassenen kunnen daarom beter niet meer dan 400 milligram cafeïne per dag gebruiken. Dat komt neer op 4 kopjes koffie.

 

Ik denk dat light-frisdrank slecht is voor je tanden…

Waar. Light-frisdranken bevatten net als gewone frisdranken zuren. Zuren uit frisdranken en sappen zorgen voor tanderosie. Tanderosie wil zeggen dat het tandglazuur oplost door de zuren uit dranken. Als dat te vaak gebeurt kan het glazuur zelfs geheel verdwijnen.
Hoe vaker het tandglazuur met zuur in aanraking komt, hoe sneller het wordt aangetast. Het is daarom beter voor de tanden om een glas in één keer leeg te drinken. De beste drankjes voor je tanden zijn overigens water en thee en koffie zonder suiker.

 

Melk is helemaal niet zo gezond toch?

Niet waar. Melk en melkproducten leveren veel goede voedingsstoffen. Met je dagelijkse 2 tot 3 porties zuivel verklein je het risico op darmkanker. Melkproducten bevatten verder eiwit en zijn een bron van de vitamines B2, B12 en calcium. Het vet in melk bevat wel veel verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Eet je magere en halfvolle melkproducten, dan krijg je niet te veel verzadigde vetten binnen. Voor veruit de meeste mensen is melk een goede en gemakkelijke manier om belangrijke voedingsstoffen binnen te krijgen. Maar voor een kleine groep mensen kan het drinken van melk klachten veroorzaken. Het gaat hierbij om mensen met koemelkallergie en lactose-intolerantie.

Wil je meer weten over vocht:         

Voedingscentrum – dranken

Voedingscentrum – encyclopedie

Het artikel als PDF: 2. De waarheid over vocht artikel

 

 

 

DE WAARHEID OP TAFEL IN MEI

Over eten raken we niet uitgepraat. In bladen en op internet kom je ontzettend veel informatie tegen over wat goed en niet goed zou zijn voor je. En wat duurzamere keuzes zouden zijn. Ook mensen om je heen hebben allemaal hun eigen denkbeelden over voeding. Hoe weet je nou wat je moet geloven en wie? En is wat je zelf gelooft eigenlijk wel waar? SamenFit ondersteunt jou en jouw collega’s door het aanbieden van de betrouwbare informatie. Samen met het Voedingscentrum legt SamenFit de waarheid op tafel:

 

Hoe donkerder het brood, hoe gezonder denk ik…

Niet waar. Donkerbruin brood is niet automatisch de gezondste keus: de bruine kleur zegt niet altijd iets over de gezondheid van het brood. Vezelrijke broodsoorten zoals volkorenbrood, roggebrood en bruinbrood zijn donkerder van kleur dan minder vezelrijke broodsoorten zoals witbrood. Soms wordt brood donkerder gemaakt met gebrande mout. Zo kan brood dat is gebakken met witte bloem, er donker uitzien, ook al ontbreken daarin de vezels en voedingstoffen die wel in volkorenbrood zitten. Hoe donkerder, hoe gezonder het brood gaat dus niet op.

 

Kokosolie is gezonder dan zonnebloemolie volgens mij…

Niet waar. Kokosolie of kokosvet is niet gezonder dan andere oliesoorten, zoals zonnebloemolie. Het staat vast dat kokosvet erg veel verzadigd vet bevat, meer dan zonnebloemolie of olijfolie. Verzadigd vet verhoogt je slechte cholesterol, en dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Een beetje kokosvet kan geen kwaad, maar je kunt er beter niet te veel van eten.

 

Ik denk dat zeezout gezonder is dan keukenzout…

Niet waar. Beide soorten zout bevatten ongeveer evenveel natrium, een belangrijk bestanddeel van zout. Natrium kan de bloeddruk verhogen, zeker als je er te veel van binnenkrijgt. Te veel zout eten verhoogt onder andere de kans op een hoge bloeddruk. Dit geldt voor alle soorten zout, dus ook voor zeezout, Himalayazout en Keltisch zout. De nadelige effecten op de gezondheid worden vooral veroorzaakt door het natrium, dat in zout zit. Keukenzout, zeezout, Himalayazout en Keltisch zout bestaan allemaal hoofdzakelijk uit natrium.

Niet alles wat je hoort of leest over eten is dus ‘de’ waarheid. De waarheid is soms ingewikkelder dan je in eerste instantie zou denken. Hoe jij tegen eten aankijkt bepaal je zelf. Maar baseer jouw visie wel op betrouwbare informatie, die gefundeerd is op de gedeelde meningen van voedingswetenschappers (‘wetenschappelijke consensus’). En die informatie biedt het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl

Quiz: doe mee aan de quiz De waarheid op tafel

Het artikel als PDF: 1. De waarheid op tafel artikel